Ghost in the Cell jest kolejnym filmem Joko Anwara próbującym połączyć kino gatunkowe z komentarzem społecznym. Tym razem indonezyjski reżyser przenosi widzów do więzienia, gdzie nadnaturalna groza spotyka się z przemocą instytucjonalną, korupcją, nierównościami klasowymi i absurdalnym humorem. Na papierze brzmi to jak materiał idealny dla twórcy, który od lat wykorzystuje horror nie tylko do straszenia, ale też do mówienia o indonezyjskim społeczeństwie, religii, poczuciu winy, rodzinie, nierównościach społecznych i systemach opresji. W praktyce film okazuje się jednak produkcją nierówną: pełną ciekawych pomysłów, kilku świetnych obrazów i wyraźnego politycznego gniewu, ale także zaskakująco szybko rezygnującą z tego, co początkowo działa w niej najlepiej.

Akcja filmu rozgrywa się w więzieniu, które Anwar przedstawia jako pomniejszony model społeczeństwa. Zwykli więźniowie są zmuszeni żyć w brutalnym środowisku, brudnych celach, pod stałą kontrolą strażników i są podlegli bezlitosnej więziennej hierarchii. Wpływowi skazańcy mogą natomiast liczyć na luksus, wygody oraz nieformalną władzę. Ten podział jasno pokazuje, że Ghost in the Cell to przede wszystkim opowieść o kraju, w którym systemy prawne i wymierzanie kar są głęboko niesprawiedliwe i skorumpowane. Dla biednych więzienie jest piekłem, dla bogatych i ustosunkowanych pozostaje zaś kolejną przestrzenią możliwą do kupienia.

Gdy w zakładzie zamkniętym pojawia się nadnaturalny byt prędko okazuje się więc czymś więcej niż zwykłym potworem czy demonem. Jest brutalnym mechanizmem odpowiedzialności, przychodzącym tam, gdzie prawo, państwo i instytucje zawiodły. Sposób, w jaki morduje swoje ofiary dotyka ich charakteru i przewin, a same zabójstwa są dokonane w sposób widowiskowy i makabryczny. A także z niezwykłym wyczuciem artyzmu. Żądna krwi istota układa bowiem ciała zabitych niczym groteskowe instalacje sztuki współczesnej, gdzie gore łączy się z wyczuciem przestrzeni oraz koszmarną estetyką. Sceny skupiające się na wynikach działalności demona są dzięki temu największą siłą filmu. Szczególnie pierwsze więzienne morderstwo robi ogromne wrażenie i bez problemu mogłoby funkcjonować jako obraz z mrocznego horroru okultystycznego, w którym śmierć jest jednocześnie karą, rytuałem i dziełem sztuki. Także dwie późniejsze śmierci wykorzystują podobną logikę, łącząc brutalność z kompozycją wizualną. Szkoda jednak, że film nie rozwija tej koncepcji konsekwentnie. Po pewnym czasie demon zaczyna po prostu rzucać ludźmi o ściany, jakby twórcom zabrakło równie mocnych pomysłów na kolejne upiorne obrazy. Dopiero finałowy zgon wraca do idei ciała jako instalacji.

Pierwsza część filmu funkcjonuje przede wszystkim jako horror. Anwar buduje atmosferę niepewności, zamknięcia i rosnącego zagrożenia. Więzienie jest miejscem brudnym, pełnym napięć, układów, strachu i negatywnej energii. Kolejne morderstwa sugerują, że mamy do czynienia z filmem grozy o przestrzeni tak skorumpowanej moralnie, że sama zaczyna domagać się krwawego oczyszczenia. Wtedy właśnie Ghost in the Cell jest najciekawszy: kiedy łączy polityczny komentarz z makabrą, a obraz więzienia jako mikrokosmosu Indonezji nadaje horrorowi realny społeczny ciężar.

W tym kontekście największy problem filmu polega w moim odczuciu na tym, że Anwar zamiast od początku łączyć horror z komedią, w pewnym momencie gwałtownie zmienia dominantę gatunkową z jednego w drugi. Po trzecim morderstwie reżyser porzuca grozę na rzecz absurdalnej komedii z elementami kina akcji. Horror oczywiście jeszcze powraca, ale już nigdy nie odzyskuje wcześniejszej samodzielności. Od tego momentu każda potencjalnie straszna scena jest otoczona humorem, gagami, tańcem, krzykami i przerysowaną reakcją więźniów. Nie byłoby w tym nic złego, gdyby film konsekwentnie budował taką mieszankę. Niestety poprzez nagłe porzucenie tonu z wcześniejszych partii Anwar nie tyle poszerza horror o komedię, ile pozwala komedii przejąć kontrolę nad całym filmem.

Nie oznacza to, że humor jest całkowicie chybiony. Część pomysłów ma w sobie energię i pasuje do absurdalnej wizji więzienia jako miejsca, gdzie ludzie muszą walczyć nie tylko z demonem, lecz także z własnym strachem, gniewem i frustracją. Interesujący jest zwłaszcza motyw aur: jeden z więźniów, co warte podkreślenia ateista, widzi kolory otaczające ludzi i potrafi ostrzegać ich przed śmiercią. Czerwone odcienie zapowiadają zagrożenie, ale sama interpretacja zjawiska wymaga pomocy osoby religijnej. Jest to o tyle istotne, że Ghost in the Cell ma znacznie bardziej pluralistyczny stosunek do duchowości niż wcześniejszy film Anwara, Grave Torture. Tamten film chwilami sprawiał wrażenie niemal nachalnej islamskiej propagandy. Tutaj modlitwa muzułmańska działa, ale nie jest jedynym wyjściem. Pomagają także modlitwy chrześcijańskie, taniec, sztuka, komedia i wspólnotowe rozładowanie negatywnej energii. Anwar sugeruje więc, że ocalenie nie należy do jednej religii ani jednego światopoglądu, lecz do każdego gestu zdolnego obniżyć poziom nienawiści, strachu i rozpaczy.

Ten aspekt jest jednym z większych plusów filmu. Ghost in the Cell można odbierać jako horror o nagromadzonej negatywnej energii społecznej. Korupcja, przemoc strażników, bezsilność biednych, luksus bogatych więźniów, gniew, frustracja i poczucie niesprawiedliwości stają się w nim niemal fizyczną substancją. Demon nie pojawia się przypadkiem. Jest odpowiedzią na świat, który sam przez lata produkował duchową truciznę. Po przejściu w komedię film niestety coraz rzadziej pozwala tej metaforze wybrzmieć w pełni. Wciąż rozumiemy, co Anwar chce nam powiedzieć, ale przestajemy jego słowa odczuwać jako niepokojące.

W produkcji pojawia się także mały wątek queerowy, który wypada lepiej, niż można było się spodziewać, choć nie jest pozbawiony problemów. Postać homoseksualnego – jak wyraźnie sugeruje film – instruktora tańca zostaje częściowo wpisana w komediowy rejestr filmu, a jego stereotypowo kobiece ruchy bywają źródłem żartów. Jednocześnie trudno odnieść wrażenie, że Anwar próbuje go wyśmiewać. W świecie, w którym prawie każda postać prędzej czy później zostaje potraktowana komediowo, queerowość nie jest jedynym ani głównym obiektem żartu. Instruktor jest zresztą szeroko lubiany, potrzebny i ma realną funkcję we wspólnocie więźniów. Być może osoby queerowe odczytałyby te sceny inaczej, ale ja sam nie miałem poczucia, że film ustawia tę postać po stronie pogardy.

Słabiej wypada strona nawiązująca do kina akcji. Ghost in the Cell bywa opisywany jako horror-komedia akcji, ale właściwej akcji nie ma w nim aż tak dużo. Pojawia się jedna większa scena pojedynku i dwie chaotyczne bijatyki grupowe, które trudno oceniać jako szczególnie udane. Są podporządkowane komedii, pocięte i bardziej nastawione na zbiorowy bałagan niż na choreograficzną precyzję. Nie jest to więc film, który naprawdę rozwija się w stronę satysfakcjonującego kina walki czy więziennego kina akcji. Raczej wykorzystuje elementy gatunku jako część absurdalnego spektaklu grupowego.

Innym mankamentem jest końcówka, która sprawia wrażenie nazbyt pospiesznej. Bohaterowie nagle zaczynają rozumieć, czego chce duch, po czym przechodzą do ostatniej misji, jakby film miał ograniczony czas na zamknięcie wszystkich wątków. Brakuje wyraźniejszego stopniowania zagrożenia, mocniejszej eskalacji i bardziej satysfakcjonującego finału. Końcowa śmierć jest dość krwawa i wraca do idei makabrycznej instalacji, ale mogłaby być znacznie bardziej przejaskrawiona, przeciągnięta i cielesna. Nawet poważniejszy w wymowie i pozbawiony ładunku komediowego Grave Torture oferował widzom znacznie intensywniejszy i bezwstydnie przesadzony finałowy zgon. Tutaj jego nadmiar pasowałby lepiej, bo film sam wcześniej ustanowił logikę śmierci jako spektakularnej kompozycji.

Ostatecznie Ghost in the Cell jest filmem ciekawszym jako zbiór osobnych pomysłów niż jako ich zbiór. Posiada bardzo dobry polityczny rdzeń, udany obraz więzienia jako miniatury skorumpowanego społeczeństwa, kilka świetnych makabrycznych kompozycji ciał i zaskakująco pluralistyczne podejście do religii oraz duchowości. Ma też jednak poważny problem z tonem. Zaczyna się jak horror o moralnie zatrutej przestrzeni, po czym staje się absurdalną komedią więzienną i już nigdy nie odzyskuje wcześniejszego ciężaru. Humor nie jest sam w sobie wadą, ale tutaj zbyt mocno rozbraja grozę, a finał nie rekompensuje utraconego napięcia. Gdyby Anwar utrzymał horrorowy ton albo od początku precyzyjniej połączył go z komedią, Ghost in the Cell mógłby być jednym z jego najciekawszych filmów. W obecnym kształcie pozostaje nierówną, choć chwilami bardzo pomysłową satyrą grozy, której najmocniejsze obrazy prezentują się znacznie lepiej niż jej dramaturgia.

Plakat filmu Ghost in the Cell (2026) Joko Anwara

Ghost in the Cell
Hantu Dalam Sel
Reżyseria, scenariusz i montaż: Joko Anwar
Zdjęcia: Ical Tanjung
Muzyka: Aghi Narottama, Tony Merle
Scenografia: Dennis Sutanto
Dźwięk: Peter Bawiec
Producentka: Tia Hasibuan
Studio: Come and See Pictures, Rapi Films, Barunson E&A, Legacy Pictures
Kraj: Indonezja / Korea Południowa
Rok: 2026
Czas trwania: 106 min
Język: indonezyjski
Premiera kinowa w Indonezji: 16.04.2026
Obsada: Abimana Aryasatya, Endy Arfian, Bront Palarae, Morgan Oey, Lukman Sardi, Danang Suryonegoro, Aming, Yoga Pratama, Kiki Narendra, Rio Dewanto, Tora Sudiro i inni.

Oficjalny indonezyjski zwiastun kinowy — Come and See Pictures.